Αθήνα, 22 Νοεμβρίου 2010

Βασικά σημεία:

[για το μηχανισμό υποστήριξης και την προσχώρηση της Ιρλανδίας:]

-          Μαζί με τους εταίρους μας, καταφέραμε να φτιάξουμε έναν μηχανισμό που υποστηρίζει την Ελλάδα αυτή τη δύσκολη περίοδο. Ο μηχανισμός αυτός αποτελεί τώρα το πρότυπο για το μελλοντικό μόνιμο μηχανισμό της Ε.Ε., που θα προστατεύει και θα ενισχύει την Οικονομική μας Ένωση. Χθες, η Ιρλανδία έκανε ένα τολμηρό βήμα και ζήτησε την υποστήριξη και την αλληλεγγύη των εταίρων της. Είμαι βέβαιος ότι η Ιρλανδία θα τα καταφέρει και ότι η Ε.Ε. θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες που υπάρχουν. Η Ελλάδα αποτελεί ζωντανή απόδειξη ότι αυτό είναι εφικτό.

[για τη διευρυνσιακή διαδικασία:]

-          Σήμερα, με διάφορες δικαιολογίες έχουμε εγκαταλείψει την προσπάθεια να μιλάμε πολιτικά. Στο όνομα του ελάχιστου κοινού παρονομαστή, έχουμε χάσει το όραμα. Είμαστε πολλοί για να συμφωνήσουμε. Νιώθουμε «διευρυνσιακή κόπωση». Τα υποψήφια κράτη-μέλη απέχουν πολύ από την εκπλήρωση των προδιαγραφών μας. Δικαιολογίες υπάρχουν πολλές. Δικαιολογίες που επιχειρούν να αναπληρώσουν την απουσία οράματος που μας χαρακτηρίζει. Αυτό όμως είναι στο χέρι μας να αλλάξει. Η Ευρώπη άλλωστε χτίστηκε πάνω σε ένα όραμα: στην Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση της ηπείρου μας.

[για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων:]

-          Το 2014 η Ελλάδα θα έχει την Προεδρία της ΕΕ. Σκοπός μας είναι να συγκαλέσουμε μια σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων. Να κάνουμε τη «Θεσσαλονίκη ΙΙ», στην οποία θα υιοθετήσουμε μια πολιτική διακήρυξη η οποία θα θέτει ένα συγκεκριμένο, φιλόδοξο αλλά ρεαλιστικό στόχο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης των χωρών των Δ. Βαλκανίων.

-          Στη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης ΙΙ θέτουμε τρεις βασικούς στόχους.

-          Πρώτον, να δημιουργήσουμε το «Group 2014», που θα αποτελείται από κ-μ που θα σχηματίσουν «συμμαχίες προετοιμασίας» με τις υποψήφιες.

-          Δεύτερον, να αναπτύξουμε στενούς δεσμούς συνεργασίας μεταξύ των υποψηφίων σε περιφερειακό επίπεδο, αναπτύσσοντας τα υπάρχοντα σχήματα, αλλά δίνοντας πολύ μεγαλύτερη έμφαση στη μεταξύ τους διάδραση.

-          Τρίτον, να συμφωνήσουμε στην ημέρα. Στην ημέρα που θα αποτελέσει το στόχο μας για πλήρη ένταξη. Αυτός θα είναι ο νέος καταλύτης της αλλαγής και της προόδου. Θα είναι το κίνητρο για μεταρρυθμίσεις και το μέτρο που θα αξιολογεί τις κυβερνήσεις της περιοχής. Θα είναι η ζωντανή δέσμευση της Ευρώπης, ότι τα Δυτικά Βαλκάνια είναι μέρος της οικογένειας και ότι η Ευρώπη δεν θα αφήσει ποτέ ξανά να επαναληφθούν τα εγκλήματα του παρελθόντος.

[για την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας:]

-          Το γεγονός είναι ότι η απροθυμία ορισμένων κρατών - μελών, που εκπηγάζει από, αλλά και τροφοδοτεί, τα φοβικά σύνδρομα της κοινής γνώμης,  έχουν αφαιρέσει όχι μόνο το όραμα, αλλά και το οξυγόνο από τη διαδικασία. Την ίδια στιγμή, η γεμάτη καθυστερήσεις και υπαναχωρήσεις μεταρρυθμιστική διαδικασία στην Τουρκία έχουν αφαιρέσει την καθημερινή τροφή που χρειάζεται προκειμένου η διαδικασία να μείνει ζωντανή.

-          Τέλος, η άρνηση της Τουρκίας να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία και τους 27 μειώνει δραματικά το προσδόκιμο ζωής της διαδικασίας. Μιλάμε δυστυχώς για το μεγάλο ασθενή της πολιτικής διεύρυνσης, και οι ελπίδες για ανάρρωση είναι ελάχιστες.

-          Η ιστορία, και συγκεκριμένα η πορεία προς το 1999 μας έχει διδάξει ότι χρειάζεται όραμα, αλλά και θάρρος για να γίνει το άλμα που θα δώσει το φιλί της ζωής στη διαδικασία. Όπως και τότε, σήμερα η Ελλάδα μπορεί να παίξει το ρόλο του καταλύτη, ώστε να πέσουν οι μάσκες του έργου που παίζουμε και η διαδικασία να ξαναγίνει πολιτική και πρωτίστως ζωντανή.

-          Με δεδομένο ότι στην Τουρκία, ο Πρωθυπουργός Ερντογάν έχει προκηρύξει εκλογές για τις αρχές Ιουνίου, σκέφτομαι την πραγματοποίηση μιας Συνόδου Κορυφής  Ε.Ε. – Τουρκίας στο τέλος Ιουνίου ή το φθινόπωρο του επόμενου έτους.

-          Σκοπός της Συνόδου θα είναι η υιοθέτηση μιας πολιτικής διακήρυξης που θα αναπτύσσει ένα νέο οδικό χάρτη για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Ένα «νέο Ελσίνκι», με σαφώς προσδιορισμένα χρονοδιαγράμματα και ορόσημα, πλήρως χαρτογραφημένες τις υποχρεώσεις της Τουρκίας και το ρυθμό εκπλήρωσής τους και μια συγκεκριμένη ημερομηνία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, υπό την αίρεση φυσικά της σχετικής κύρωσης από τα κράτη-μέλη, αλλά και την Τουρκία.

-          [Για το Κυπριακό:] Εάν πραγματικά η Τουρκία επιθυμεί να προχωρήσει, οφείλει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Σε τελική ανάλυση μιλάμε για τη σχέση της με τον αυριανό της εταίρο, την επανενωμένη Κύπρο, διότι είναι προφανές ότι όσο υπάρχουν στρατεύματα κατοχής στο νησί, η Τουρκία δεν πρόκειται να γίνει μέλος. Πιστεύω λοιπόν ότι εάν μέχρι τον Ιούνιο δεν βρεθεί λύση στο ζήτημα του Πρωτοκόλλου και των λοιπών υποχρεώσεών της, η Τουρκία διατρέχει τον κίνδυνο να δει τη διαδικασία να παγώνει μέχρι να βρεθεί λύση. Απλά και ξεκάθαρα, ώστε κανένας να μην κρύβεται πίσω από το Κυπριακό, αλλά και για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας (μετάφραση από την αγγλική):

Κυρίες και Κύριοι,

Μου δίδει μεγάλη χαρά που μπορώ να είμαι εδώ σήμερα και να συζητήσω μαζί σας.

Τους τελευταίους 14 μήνες, κάθε φορά που ένας Υπουργός από την Ελλάδα βρίσκεται ενώπιον ακροατηρίου, όλοι περιμένουν από αυτόν να μιλήσει για την τρέχουσα οικονομική κρίση και τις συνέπειές της στην Ελλάδα και την Ε.Ε. ως σύνολο. Σήμερα, ωστόσο, θα ήθελα να μην ακολουθήσω τα ειωθότα και να εστιάσω σε ένα διαφορετικό ζήτημα. Ένα ζήτημα που νομίζω ότι είναι εξίσου ζωτικής σημασίας για το μέλλον της Ένωσής μας: τη διαδικασία της διεύρυνσης.

Εντούτοις, αυτό δεν σημαίνει ότι θα αποφύγω να σας περιγράψω πώς έχουν τα πράγματα αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα στο μέτωπο της οικονομίας.

Κάναμε μέσα στον έναν αυτό χρόνο τεράστιες αλλαγές. Η Ελλάδα πλησίασε στο χείλος της κατάρρευσης. Κι όμως, κατόρθωσε να αποφύγει την καταστροφή. Βρήκαμε το κουράγιο να αντιμετωπίσουμε προβλήματα, τα οποία θα έπρεπε να είχαμε αντιμετωπίσει καιρό πριν. Ξεκινήσαμε με ένα πολύ μεγάλο έλλειμμα, μεγαλύτερο του 15%, και καταφέραμε να το περικόψουμε κατά 6% - γεγονός χωρίς προηγούμενο, από κάθε άποψη. Αναλάβαμε να υλοποιήσουμε μεταρρυθμίσεις, ώστε να ανοίξουν τα κλειστά επαγγέλματα. Κάναμε μεγάλες αλλαγές στο φορολογικό μας σύστημα –αλλαγές που έχουν ήδη ψηφιστεί -, ώστε να μειώσουμε τη φοροδιαφυγή, αλλά και να αναδιανείμουμε το εισόδημα κατά πιο δίκαιο και βιώσιμο τρόπο. Έχουμε πλέον ένα νέο σύστημα κατάρτισης του προϋπολογισμού, που δεν επιτρέπει τη δημιουργία «κρυφών» ελλειμμάτων. Αλλάξαμε εκ θεμελίων το συνταξιοδοτικό μας σύστημα. Περάσαμε από τη Βουλή νόμους που προωθούν την «πράσινη» ανάπτυξη, διανοίγοντας κατά τον τρόπο αυτό για τη χώρα μας νέα πεδία δραστηριοποίησης, όπου διαθέτουμε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Είμαστε στο σωστό δρόμο. Και μετατρέπουμε αυτή την υπόθεση από μια ιστορία πιθανής καταστροφής σε μια επιτυχημένη ιστορία για τη χώρα μας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση στάθηκε στο πλευρό μας σε κάθε βήμα αυτής της πορείας και εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας σε όλους τους εταίρους μας, για την υποστήριξη και την αλληλεγγύη τους. Εντούτοις, η Ε.Ε. είχε να αντιμετωπίσει και τα δικά της δημοσιονομικά και θεσμικά προβλήματα, είχε να αντιμετωπίσει μία κρίση χωρίς προηγούμενο. Αν υπάρχει ένα δίδαγμα για την Ε.Ε. από αυτή την κρίση, τότε είναι αυτό: ότι δεν μπορεί να υπάρξει ένα σταθερό κοινό νόμισμα χωρίς κοινή οικονομική πολιτική. Για το λόγο αυτό, η Ε.Ε. δημιούργησε ένα μηχανισμό οικονομικής υποστήριξης. Και η Ευρώπη μπορεί μεν να μην ανέλαβε δράση αρκετά γρήγορα, ώστε να προλάβει τις αγορές, αλλά εν τέλει έδρασε – και, μάλιστα, για τα δεδομένα της Ε.Ε. πολύ γρήγορα -, γιατί σε τελική ανάλυση ξέρουμε καλά ότι αυτή η υπόθεση μας αφορά όλους.

Μαζί με τους εταίρους μας, καταφέραμε να φτιάξουμε έναν μηχανισμό που υποστηρίζει την Ελλάδα αυτή τη δύσκολη περίοδο. Ο μηχανισμός αυτός αποτελεί τώρα το πρότυπο για το μελλοντικό μόνιμο μηχανισμό της Ε.Ε., που θα προστατεύει και θα ενισχύει την Οικονομική μας Ένωση. Χθες, η Ιρλανδία έκανε ένα τολμηρό βήμα και ζήτησε την υποστήριξη και την αλληλεγγύη των εταίρων της. Είμαι βέβαιος ότι η Ιρλανδία θα τα καταφέρει και ότι η Ε.Ε. θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες που υπάρχουν. Η Ελλάδα αποτελεί ζωντανή απόδειξη ότι αυτό είναι εφικτό.

Και τώρα, κυρίες και κύριοι, επιτρέψτε μου να στραφώ προς το μέλλον. Επιτρέψτε μου να στραφώ στο θέμα της διεύρυνσης της Ε.Ε.  

Σε λίγες ημέρες θα επαναλάβουμε την ετήσια ιεροτελεστία της αξιολόγησης των υποψηφίων χωρών. Θα βασιστούμε στις εκθέσεις της Επιτροπής που προετοιμάστηκαν με τη γνωστή διαδικασία συμβιβασμών και πολιτικών υπολογισμών. Θα διαπραγματευθούμε σκληρά τα συμπεράσματά μας, ώστε να ανταποκριθούμε στις επικοινωνιακές προσδοκίες της εσωτερικής και ευρωπαϊκής «ελίτ» που συνεχίζει να ασχολείται με το θέμα της διεύρυνσης, δεδομένου ότι η ευρεία κοινή γνώμη χάνει το ενδιαφέρον της. Στη συνέχεια θα επιστρέψουμε ήσυχα στις δουλειές μας, μέχρι του χρόνου, οπότε θα βγάλουμε από το πατάρι το φάκελο «διεύρυνση» για να τα κάνουμε πάλι όλα από την αρχή.

Η διαδικασία της διεύρυνσης έχει χάσει την πολιτική ορμή της. Έχει εξελιχθεί σε μια γραφειοκρατική, μηχανική και τεχνοκρατική διαδικασία, και αυτό παρά τις άοκνες προσπάθειες της Επιτροπής και του αρμόδιου κ. Φούλε να της προσδώσουν πολιτικά χαρακτηριστικά. Αυτό από μόνο του δεν είναι κακό και σίγουρα είναι απαραίτητο. Ούτως ή άλλως το να συντονίσεις και τελικά να ομογενοποιήσεις μερικές χιλιάδες σελίδες νομοθεσίας σίγουρα δεν προκαλεί τις συγκινήσεις κατασκοπευτικού μυθιστορήματος δράσης με πρωταγωνιστή τον Τζέιμς Μποντ, αλλά είναι απαραίτητο για να ενσωματώσεις ένα κράτος στην ΕΕ. Χωρίς όμως πολιτική ραχοκοκαλιά, το εγχείρημα είναι καταδικασμένο να βυθιστεί στο τέλμα της νομικίστικης παραβολής νομοθετικών κειμένων.

Δεν ήταν πάντα έτσι. Η ιστορία των διαδοχικών διευρύνσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μια ιστορία μεγάλων και τολμηρών πολιτικών υπερβάσεων. Επιτρέψτε μου να αναφέρω δύο παραδείγματα που αφορούν άμεσα τη χώρα μου.

Το πρώτο αφορά την Τουρκία και την αναγόρευσή της σε υποψήφια προς ένταξη χώρα στο Ελσίνκι το 1999. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ποιος αλήθεια πίστευε σε μια τέτοια εξέλιξη; Η Τουρκία είναι συνδεδεμένο μέλος από το 1963 και έχει υποβάλει αίτηση ένταξης από το 1987. Για τους περισσότερους από τους εταίρους μας, η υπόθεση της ένταξης της Τουρκίας έμοιαζε να είχε θαφτεί κάτω από το Κυπριακό, τα ελληνο – τουρκικά και μια απροσδιόριστη κοινή εντύπωση ότι δήθεν στην Τουρκία τίποτα δεν πρόκειται ποτέ να αλλάξει. Κι όμως, η Ελλάδα έκανε τη μεγάλη υπέρβαση το 1999. Στο Ελσίνκι είπε ναι, υπό όρους μεν, αλλά ναι στην πλήρη ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Από τότε η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας μπήκε σε τροχιά και συνάμα – τι ειρωνεία – ακούστηκε για πρώτη φορά από κάποιους ο προβληματισμός για το αν η Τουρκία ανήκει πραγματικά στην Ευρώπη. Αλλά σε αυτό ας επανέλθουμε αργότερα.

Το δεύτερο παράδειγμα αφορά τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Βαλκάνια. Ξέρουμε όλοι ότι σταθμός στην πορεία αυτή υπήρξε μέχρι τώρα η «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης», που υιοθετήθηκε υπό την Ελληνική Προεδρία το 2003. Η αξία όμως της Συνόδου της Θεσσαλονίκης δεν έγκειται μόνο σε αυτή καθεαυτή τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης που προδιέγραψε η «Ατζέντα». Έγκειται στο πολιτικό όραμα που περιέγραψε στους λαούς των Βαλκανίων ότι μια μέρα τα μίση θα είναι παρελθόν και ότι όλοι θα απολαμβάνουν ελευθερία και ευημερία σε έναν ενιαίο, ευρωπαϊκό χώρο.

Σήμερα, με διάφορες δικαιολογίες έχουμε εγκαταλείψει την προσπάθεια να μιλάμε πολιτικά. Στο όνομα του ελάχιστου κοινού παρονομαστή, έχουμε χάσει το όραμα. Είμαστε πολλοί για να συμφωνήσουμε. Νιώθουμε «διευρυνσιακή κόπωση». Τα υποψήφια κράτη-μέλη απέχουν πολύ από την εκπλήρωση των προδιαγραφών μας. Δικαιολογίες υπάρχουν πολλές. Δικαιολογίες που επιχειρούν να αναπληρώσουν την απουσία οράματος που μας χαρακτηρίζει. Αυτό όμως είναι στο χέρι μας να αλλάξει. Η Ευρώπη, άλλωστε, χτίστηκε πάνω σε ένα όραμα: στην Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση της ηπείρου μας. Σήμερα θέλω να σας προτείνω τον τρόπο για να ξαναδώσουμε πνοή στο όραμα αυτό.

Ξεκινώ από τα Βαλκάνια, την «πίσω αυλή» της Ευρώπης. Κύρια χαρακτηριστικά της το μικρό μέγεθος και τα μεγάλα προβλήματα. Η ανομοιογένεια του πληθυσμού, η διαφορετικότητα φυλών και θρησκειών και η γενικευμένη αίσθηση ότι όλοι αξίζουν κάτι καλύτερο από αυτό που έχουν. Ότι όλοι έχουν αδικηθεί, κατά κανόνα από το γείτονά τους και έχουν ιστορικό χρέος να ανταποδώσουν. Ο φαύλος κύκλος των συγκρούσεων και της βίας μοιάζει ανίκητος και πράγματι, τη στιγμή που η Γερμανία και η Ευρώπη γιόρταζαν την επανένωσή τους, για τα Βαλκάνια ξεκινούσε ένας νέος κύκλος αίματος και βίας.

Ο μόνος τρόπος για να σπάσει αυτός ο κύκλος είναι η ευρωπαϊκή προοπτική. Και ήδη απέδειξε το σταθεροποιητικό και αναπτυξιακό της ρόλο, όπως επιβεβαιώνει η ταχεία πρόοδος της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, που σήμερα είναι πρωτοπόροι στην κοινή μας προσπάθεια να δώσουμε ξανά ουσία στην ευρωπαϊκή προοπτική των κοινών μας γειτόνων.

Όλοι πλέον γνωρίζετε την «Ατζέντα 2014». Την ελληνική πρωτοβουλία για την υιοθέτηση ενός οροσήμου που θα λειτουργήσει σαν πυξίδα στην ενταξιακή προσπάθεια των Δυτικών Βαλκανίων. Όταν θα συμπληρώνονται 100 χρόνια από τα γεγονότα που συνέβησαν στη Βαλκανική και οδήγησαν ολόκληρη την Ευρώπη στο πρώτο μεγάλο πόλεμο του περασμένου αιώνα, αντί για μια «μαύρη επέτειο» εμείς ας έχουμε αφορμή να γιορτάσουμε την επιτυχία του μεγαλύτερου ειρηνευτικού εγχειρήματος στην ευρωπαϊκή ιστορία. Είμαστε ρεαλιστές. Γνωρίζουμε ότι οι μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν είναι πολλές. Γνωρίζουμε ότι το 2014 είναι πολύ κοντά για να αποτελέσει έτος τερματισμού. Όμως ο συμβολισμός που αντιπροσωπεύει η πρωτοβουλία μας ήδη λειτούργησε ως καταλύτης, προκειμένου να ξαναβάλουμε τα Βαλκάνια στο τραπέζι των συζητήσεων με τρόπο πιο δυναμικό.

Τους τελευταίους μήνες είχαμε μια σειρά από εξελίξεις που επιβεβαίωσαν ότι υπάρχει δυναμική και πολιτικό ενδιαφέρον. Τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκε η Σύνοδος Ε.Ε. – Δυτικών Βαλκανίων στο Σεράγεβο. Πριν από λίγες εβδομάδες το Συμβούλιο Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών υποθέσεων αποφάσισε την άρση του καθεστώτος θεωρήσεων για την είσοδο στο χώρο Σένγκεν για τους πολίτες της Βοσνίας & Ερζεγοβίνης και της Αλβανίας, ενώ το μέτρο αυτό ισχύει ήδη από πέρσι για τους πολίτες της ΠΓΔΜ, της Σερβίας και του Μαυροβουνίου. Το Συμβούλιο ζήτησε τη γνώμη της Επιτροπής για την απόδοση στη Σερβία καθεστώτος υποψηφίου προς ένταξη, ενώ η γνώμη της Επιτροπής για το Μαυροβούνιο είναι ήδη θετική. Και φυσικά η Κροατία έχει σχεδόν ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις των ενταξιακών κεφαλαίων.

Πολλά κράτη μέλη ανέπτυξαν πρωτοβουλίες προς την ίδια κατεύθυνση. Ακούστηκαν συγκεκριμένοι στόχοι, όπως το 2020. Αυστρία, Σλοβενία, Ιταλία, Ισπανία αλλά και άλλες χώρες, έβαλαν το πολιτικό τους βάρος στην κοινή προσπάθεια. Στόχος μας είναι πλέον να της δώσουμε σάρκα και οστά. Να συγκεντρώσουμε και να οργανώσουμε όλες αυτές τις ιδέες και να τις μετατρέψουμε σε κάτι χρήσιμο πρώτα από όλα για τους πολίτες των Βαλκανίων, ώστε να νοιώσουν ότι ανήκουν στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Κάτι που θα τους δώσει δύναμη να στηρίξουν τις μεταρρυθμίσεις και να απαιτήσουν πιο γρήγορες αλλαγές.

Το 2014 η Ελλάδα θα έχει την Προεδρία της ΕΕ. Σκοπός μας είναι να συγκαλέσουμε μια σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων. Να κάνουμε τη Θεσσαλονίκη ΙΙ, στην οποία θα υιοθετήσουμε μια πολιτική διακήρυξη η οποία θα θέτει ένα συγκεκριμένο, φιλόδοξο αλλά ρεαλιστικό στόχο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης των χωρών των Δ. Βαλκανίων. Μια διακήρυξη που θα περιλαμβάνει ταυτόχρονα όλα εκείνα τα βήματα προόδου που απαιτούνται. Που θα καθοδηγεί τις χώρες αυτές στην προσπάθειά τους, αναθέτοντας σε συγκεκριμένα κ-μ το ρόλο του «μέντορα», ο οποίος θα συμπαραστέκεται σε κάθε βήμα του υποψηφίου. Προβλέπω τη δημιουργία κοινών ομάδων εργασίας υποψηφίων και κρατών-μελών, απόσπαση στελεχών της δημόσιας διοίκησης από τα κ-μ στις υποψήφιες, παροχή τεχνογνωσίας, εκπαιδευτικά σεμινάρια, συνεχείς αξιολογήσεις και προετοιμασία των υποψηφίων, στενή συνεργασία με την Επιτροπή, η οποία θα πρέπει να αυξήσει το ρόλο της στην επικράτεια των υποψηφίων. Δεν μπορούμε πια να περιμένουμε να γίνουν τα πράγματα μόνα τους. Πρέπει να «παίξουμε επιθετικά», προκειμένου να αποκτήσει η διαδικασία ζωντάνια και ο κόσμος να δει αποτελέσματα.

Στη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης ΙΙ θέτουμε τρεις βασικούς στόχους.

Πρώτον, να δημιουργήσουμε το «Group 2014», που θα αποτελείται από κ-μ που θα σχηματίσουν «συμμαχίες προετοιμασίας» με τις υποψήφιες και θα συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία, καθώς θα τελούν και οι ίδιες υπό κρίση της αποτελεσματικότητας της βοήθειας που προσφέρουν.

Δεύτερον, να αναπτύξουμε στενούς δεσμούς συνεργασίας μεταξύ των υποψηφίων σε περιφερειακό επίπεδο, αναπτύσσοντας τα υπάρχοντα σχήματα, αλλά δίνοντας πολύ μεγαλύτερη έμφαση στη μεταξύ τους διάδραση. Δεν πρέπει να αφήσουμε να πάει χαμένο το “κεκτημένο συνεργασίας” που έχει χτιστεί μέσω της SEECP και του RCC. Ούτε να αφήσουμε αναξιοποίητα θεματικά δίκτυα συνεργασίας, όπως η Ενεργειακή Κοινότητα της ΝΑ Ευρώπης.

Τρίτον, να συμφωνήσουμε στην ημέρα. Στην ημέρα που θα αποτελέσει το στόχο μας για πλήρη ένταξη. Αυτός θα είναι ο νέος καταλύτης της αλλαγής και της προόδου. Θα είναι το κίνητρο για μεταρρυθμίσεις και το μέτρο που θα αξιολογεί τις κυβερνήσεις της περιοχής. Θα είναι η ζωντανή δέσμευση της Ευρώπης, ότι τα Δυτικά Βαλκάνια είναι μέρος της οικογένειας και ότι η Ευρώπη δεν θα αφήσει ποτέ ξανά να επαναληφθούν τα εγκλήματα του παρελθόντος.

Δεν θα μπω σε συζήτηση κατά χώρα για δύο λόγους: πρώτον γιατί η προσέγγισή μας είναι περιφερειακή και δεύτερον, γιατί θα έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε αυτό το διάλογο αναλυτικά στη δεύτερη φάση της συζήτησής μας.

Περνάω τώρα στη δεύτερη περιοχή ενδιαφέροντος της σημερινής παρουσίασης, την Τουρκία.

Δεν θα ξεκινήσω με παρουσίαση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της Τουρκίας του τύπου πόσο μεγάλη, πόσο μουσουλμανική ή πόσο διαφορετική είναι από την υπόλοιπη Ευρώπη. Ούτε θα μιλήσω για τις γνωστές αντιδράσεις που αυτή η διαφορετικότητα προκαλεί. Άλλωστε είναι πεποίθησή μου ότι κάθε κράτος-μέλος και κάθε υποψήφια χώρα είναι διαφορετικές. Είναι μοναδικές και αυτή η διαφορετικότητα μπορεί να είναι παράγοντας ισχύος αντί ανακλαστικού φόβου και αδυναμίας.

Εκεί που θα δώσω έμφαση είναι στην ειλικρίνεια. Πρώτη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος είναι να αναγνωρίσεις ότι το έχεις. Όμως εμείς, αντί να αναγνωρίσουμε το πρόβλημα που έχουμε ως προς την Τουρκία,  αντίθετα πρωταγωνιστούμε σε μια κακή θεατρική παράσταση με τίτλο: «τουρκική ενταξιακή διαδικασία».

Το γεγονός είναι ότι η απροθυμία ορισμένων κρατών - μελών, που εκπηγάζει από, αλλά και τροφοδοτεί, τα φοβικά σύνδρομα της κοινής γνώμης,  έχουν αφαιρέσει όχι μόνο το όραμα, αλλά και το οξυγόνο από τη διαδικασία. Την ίδια στιγμή, η γεμάτη καθυστερήσεις και υπαναχωρήσεις μεταρρυθμιστική διαδικασία στην Τουρκία έχουν αφαιρέσει την καθημερινή τροφή που χρειάζεται προκειμένου η διαδικασία να μείνει ζωντανή.

Τέλος, η άρνηση της Τουρκίας να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία και τους 27 μειώνει δραματικά το προσδόκιμο ζωής της διαδικασίας. Μιλάμε δυστυχώς για το μεγάλο ασθενή της πολιτικής διεύρυνσης, και οι ελπίδες για ανάρρωση είναι ελάχιστες.

Η ιστορία, και συγκεκριμένα η πορεία προς το 1999 μας έχει διδάξει ότι χρειάζεται όραμα, αλλά και θάρρος για να γίνει το άλμα που θα δώσει το φιλί της ζωής στη διαδικασία. Όπως και τότε, σήμερα η Ελλάδα μπορεί να παίξει το ρόλο του καταλύτη, ώστε να πέσουν οι μάσκες του έργου που παίζουμε και η διαδικασία να ξαναγίνει πολιτική και πρωτίστως ζωντανή.

Με δεδομένο ότι στην Τουρκία, ο Πρωθυπουργός Ερντογάν έχει προκηρύξει εκλογές για τις αρχές Ιουνίου, σκέφτομαι την πραγματοποίηση μιας Συνόδου Κορυφής  Ε.Ε. – Τουρκίας στο τέλος Ιουνίου ή το φθινόπωρο του επόμενου έτους. Θα επισκεφθώ τη Βουδαπέστη την Τετάρτη, για να συζητήσω την ιδέα αυτή με την Ουγγρική Προεδρία, και φυσικά θα ήθελα να τη συζητήσω και με τους Πολωνούς φίλους μας. Σκοπός της Συνόδου θα είναι η υιοθέτηση μιας πολιτικής διακήρυξης που θα αναπτύσσει ένα νέο οδικό χάρτη για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Ένα «νέο Ελσίνκι», με σαφώς προσδιορισμένα χρονοδιαγράμματα και ορόσημα, πλήρως χαρτογραφημένες τις υποχρεώσεις της Τουρκίας και το ρυθμό εκπλήρωσής τους και μια συγκεκριμένη ημερομηνία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, υπό την αίρεση φυσικά της σχετικής κύρωσης από τα κράτη-μέλη, αλλά και την Τουρκία. Συνομιλητής μας θα είναι μια τουρκική κυβέρνηση με νωπή λαϊκή εντολή που θα μπορεί και θα έχει κάθε συμφέρον να δώσει και να λάβει εγγυήσεις για μια ουσιαστική σχέση με την ΕΕ. Ελπίζω ότι θα είναι μια τουρκική κυβέρνηση που αντί για ρητορικούς κομπασμούς θα επιλέξει σιωπηρές, αλλά γενναίες μεταρρυθμίσεις. Που θα σταματήσει να κοιτάει τον εαυτό της σε μεγεθυντικό καθρέπτη και θα συνειδητοποιήσει ότι οι κανόνες της ΕΕ ισχύουν για όλους και δεν πρόκειται να λυγίσουν για χάρη καμίας υποψήφιας, όσο σημαντικό κι εάν θεωρεί τον εαυτό της. 

Η επιτυχία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, ωστόσο, εξαρτάται από μια ειλικρινή συζήτηση μεταξύ μας. Δεν αμφισβητώ τις επιφυλάξεις ορισμένων. Αυτό που ζητώ είναι να μην προκαταλαμβάνουμε το αποτέλεσμα, ούτε να μετακινούμε τα δοκάρια στη μέση του αγώνα. Ο κανόνας που πρέπει να τηρήσουμε λέει ότι ο δρόμος για πλήρη ένταξη πρέπει να είναι ανοικτός. Αυτό είναι το προϊόν της ομόφωνης απόφασής μας όταν δώσαμε καθεστώς υποψήφιας χώρας στην Τουρκία. Η ώρα της κρίσης είναι ακόμα μακριά. Οφείλουμε όμως να είμαστε δίκαιοι και συνεπείς στις δεσμεύσεις μας. Ο τρόπος με τον οποίο κάθε κράτος-μέλος θα αποφασίσει για την ένταξη της Τουρκίας επαφίεται στο ίδιο. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι τότε, θα μιλάμε για μια άλλη χώρα. Δεν έχει νόημα να σας απαριθμήσω για πόσους λόγους δεν μπορεί η Τουρκία να γίνει σήμερα μέλος της ΕΕ. Θα ήμασταν εδώ μέχρι το βράδυ. Όμως γνωρίζω ότι όταν αυτό το ερώτημα τεθεί στους Ευρωπαίους πολίτες σε μερικά χρόνια, δεν θα αφορά τη σημερινή Τουρκία, αλλά την ευρωπαϊκή Τουρκία, που θα συμμορφώνεται με το διεθνές δίκαιο και θα τηρεί την αρχή της καλής γειτονίας, που θα προστατεύει τη θρησκευτική ελευθερία όλων των πολιτών της, που θα σέβεται τα δικαιώματα όλων των μειονοτήτων που διαβιούν στην επικράτειά της.

Από την πλευρά της, η τουρκική κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές του Ιουνίου θα πρέπει να ξεκαθαρίσει τι θέλει. Για την ώρα η ευρωπαϊκή διαδικασία χρησιμοποιείται ως εργαλείο και όχι ως σκοπός. Νομίζω μάλιστα ότι τόσο στην Τουρκία, όσο και στην Ευρώπη ξεχνάμε πώς βασική κινητήρια δύναμη για τις μεγάλες εσωτερικές αλλαγές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια ήταν η ευρωπαϊκή προοπτική, που έβαλε όρια στις παρωχημένες αντιστάσεις του κατεστημένου και επέτρεψε την ανάδειξη νέων πολιτικών δυνάμεων που στο παρελθόν δεν μπορούσαν να εκφρασθούν. Όσο πιο ζωντανή είναι η ευρωπαϊκή διαδικασία, τόσο πιο δημοκρατική γίνεται η Τουρκία.

Κλείνω με το Κυπριακό και είμαι έτοιμος να συνεχίσουμε τη συζήτηση με ερωτήσεις και απαντήσεις. Είπα ότι βασικό συστατικό για να σπάσουμε το φαύλο κύκλο είναι η ειλικρίνεια, έστω και εάν αυτό σημαίνει ρήξη. Και πιστεύω ότι ορισμένες φορές η κρίση μπορεί να γίνει ευκαιρία, να προκαλέσει αλλαγές και ίσως να φέρει λύσεις σε αδιέξοδα. Το σημερινό «κακό θέατρο» πρέπει να σταματήσει. Εάν πραγματικά η Τουρκία επιθυμεί να προχωρήσει, οφείλει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Σε τελική ανάλυση μιλάμε για τη σχέση της με τον αυριανό της εταίρο, την επανενωμένη Κύπρο, διότι είναι προφανές ότι όσο υπάρχουν στρατεύματα κατοχής στο νησί, η Τουρκία δεν πρόκειται να γίνει μέλος. Πιστεύω λοιπόν ότι εάν μέχρι τον Ιούνιο δεν βρεθεί λύση στο ζήτημα του Πρωτοκόλλου και των λοιπών υποχρεώσεών της, η Τουρκία διατρέχει τον κίνδυνο να δει τη διαδικασία να παγώνει μέχρι να βρεθεί λύση. Απλά και ξεκάθαρα, ώστε κανένας να μην κρύβεται πίσω από το Κυπριακό, αλλά και για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Διότι είναι σαφές πως ο μεγαλύτερος κερδισμένος από την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ θα είναι η Κυπριακή Δημοκρατία και ο λαός της, που θα μπορέσει επιτέλους να ζήσει και να απολαύσει τα οφέλη της συμμετοχής στο μεγαλύτερο εγχείρημα ειρήνης στην ιστορία.     

Η επιτυχία της διευρυνσιακής διαδικασίας συναρτάται άμεσα με την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε αυτή την κρίση να μας οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη εσωστρέφεια. Επείγει να βρούμε την κατάλληλη λύση για τις οικονομικές δυσκολίες και να εξοπλίσουμε την Ένωση με τα απαραίτητα μέσα. Η σταθερότητα του ευρώ είναι επιβεβλημένη. Πρέπει σε αυτή την κατεύθυνση να δημιουργηθεί ένας μόνιμος μηχανισμός και να κατοχυρωθεί στη Συνθήκη. Η αρχή της αλληλεγγύης πρέπει να οδηγεί τις ενέργειές μας τόσο στο εσωτερικό όσο και στις σχέσεις μας με τους γείτονές μας.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Ερωτήσεις-Απαντήσεις

Ερώτηση (Γερμανική τηλεόραση – ARD): Το ερώτημά μου είναι πώς θα αντιδρούσατε, κύριε Δρούτσα, αν η κυρία Μέρκελ επιμένει ξανά και ξανά για τη λεγόμενη ειδική σχέση;

Ερώτηση (Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Διαρθρωτικά Ταμεία): Ο Υπουργός μίλησε για ειλικρίνεια κι ότι αν θέλουμε να δεχθούμε την Τουρκία ως πλήρες μέλος πρέπει να είμαστε ειλικρινείς μαζί της. Ειλικρίνεια σημαίνει να προσφέρουμε την ίδια στήριξη που προσφέραμε και στους υπόλοιπους. Και με σαφείς όρους, αυτό σημαίνει ότι θα δοθούν πολλά δισεκατομμύρια ευρώ στην Τουρκία αν είμαστε ειλικρινείς μαζί της. Το ερώτημα αφορά και τις άλλες χώρες που αναφέρατε – στα Βαλκάνια – αυτό σημαίνει μια τεράστια οικονομική προσπάθεια. Και το ερώτημα είναι ποιος είναι σε θέση να καταβάλει αυτή την οικονομική προσπάθεια; Ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό; Οι Γερμανοί;

Ερώτηση (Συμβούλιο): Έχω δύο ερωτήσεις. Η πρώτη είναι αν πιστεύετε ότι αυτή τη φορά θα πρέπει να περιλάβουμε στα συμπεράσματα την απαίτησή μας για άρση του casus belli από πλευράς της Τουρκίας; Και το δεύτερο για την Τουρκία: ποια είναι η θέση της Ελλάδας για τις συνομιλίες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και εάν η ένταξη της Τουρκίας μπορεί να επηρεαστεί από μια πιθανή αποτυχία των συνομιλιών υπό τον ΟΗΕ;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Είναι σημαντικό να υπάρχει ανοιχτός διάλογος, και ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση βαίνει αυτή η πρώτη ιδέα αν θέλετε, αυτή η νέα πρόταση για μια Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Τουρκίας. Πιστεύω πως έχει έρθει πραγματικά η στιγμή για μια ειλικρινή συζήτηση μεταξύ όλων των κρατών μελών αλλά και με την Τουρκία. Πρέπει να αποφασίσουμε και πάλι στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ποιες είναι οι προσδοκίες μας όσον αφορά στην Τουρκία. Έχω εμπειρία από το παρελθόν, και αναφέρομαι στην περίοδο μεταξύ 1999-2004, όταν ήμασταν και πάλι στην κυβέρνηση στην Ελλάδα και ο σημερινός Πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου, ως Υπουργός Εξωτερικών είχε ξεκινήσει μία νέα πολιτική προς την Τουρκία, την πολιτική της προσέγγισης.  Αν κοιτάξετε πίσω στο 1999, πριν από δέκα χρόνια περίπου, ήταν δύσκολο την εποχή εκείνη, όχι μόνο όσον αφορά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και στο επίπεδο των ευρω-τουρκικών σχέσεων. Σε εκείνο το σημείο, αποφασίσαμε να πούμε «ας εκμεταλλευθούμε τη βούληση που επέδειξε η Τουρκία να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ας μιλήσουμε ανοιχτά μαζί της, λέγοντας της: έαν θέλετε να ενταχθείτε, είμαστε έτοιμοι να σας ανοίξουμε την πόρτα για ένταξη αλλά πρέπει να γίνουν ένα, δύο, τρία,  τέσσερα, πέντε πράγματα». Επρόκειτο για μια ειλικρινή συνομιλία τότε και πιστεύω ότι αποτυπώθηκε και στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής του Ελσίνκι τον Δεκέμβριο του 1999 και τότε με τη διαδικασία της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση.

Αυτό χάθηκε τα τελευταία χρόνια.  Γνωρίζω, είμαι ρεαλιστής, πάντα λέω ότι η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας είναι εξωτερική πολιτική με όραμα αλλά και σαφή ρεαλισμό.  Γνωρίζω ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει στην Ευρωπαϊκή Ένωση – η συγκυρία που κατορθώσαμε να δημιουργήσουμε τότε ως προς την Τουρκία, έχει χαθεί.  Αυτό ακριβώς θέλουμε να δημιουργήσουμε και πάλι και είμαι πεπεισμένος ότι αυτό μπορεί να γίνει μέσω μίας ανοικτής ανταλλαγής απόψεων για το πού βρισκόμαστε και πού θέλουμε να πάμε.  Και αυτή η πολύ ανοιχτή ανταλλαγή και ειλικρίνεια από πλευράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης έγκειται στο να δηλώσει ότι:  «Ναι, θέλουμε να γίνει μέλος η Τουρκία, αλλά περιμένουμε από την Τουρκία να κάνει κάποια πράγματα.  Μπορεί να χρειαστεί χρόνος, αλλά έχει έρθει και πάλι η ώρα να ανανεώσουμε τις δεσμεύσεις μας εκατέρωθεν.  Ελπίζω ότι με μια τέτοια ανοιχτή και ειλικρινή ανταλλαγή, οι συζητήσεις που διεξάγονται και η κοινή γνώμη, όχι μόνο στη Γερμανία – γνωρίζω ότι δεν είναι μόνο η Γερμανία και η κυρία Μέρκελ που έχουν τέτοιες ιδέες - αλλά μόνο μέσω μιας τέτοιας ανοιχτής ανταλλαγής απόψεων και μέσω της ειλικρίνειας θα μπορέσουμε να βάλουμε τα πράγματα πάλι στο σωστό δρόμο.  Η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε σήμερα θα μας οδηγήσει σε αδιέξοδο και δεν θα είναι επωφελής ούτε για την Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε για την Τουρκία.  Πιστεύω λοιπόν ότι έχει έρθει και πάλι η ώρα για ανοιχτές και ειλικρινείς κουβέντες, και η προσωπική μου άποψη είναι ότι αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να ανανεώσουμε τις δεσμεύσεις που έχουμε ήδη εκφράσει στο παρελθόν.

Όσον αφορά την χρηματοοικονομική βοήθεια προς την Τουρκία και τα Βαλκάνια, σίγουρα πρόκειται για κάτι απαραίτητο παρόλο που βρισκόμαστε σε περίοδο οικονομικής κρίσης.  Ωστόσο, είμαι πεπεισμένος ότι αν βάλουμε τα πράγματα κάτω και δούμε τι διακυβεύεται, ότι μιλάμε για τη σταθερότητα και την ειρήνη σε άμεση περιοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε ίσως θα πρέπει να ξανασκεφτούμε και να πούμε ότι παρά την οικονομική κρίση θα πρέπει να βρούμε τους απαραίτητους πόρους για να κάνουμε τη δουλειά μας. Αυτή είναι η δέσμευση που πρέπει να εκφράσουμε στις καρδιές των ανθρώπων των χωρών αυτών.  Και πάλι αυτό ακριβώς λέω. Μπορεί να μην είναι η καλύτερη στιγμή για να μιλήσουμε για οικονομική βοήθεια, αλλά πρόκειται για πολύ σημαντικές πολιτικές αποφάσεις τις οποίες πρέπει να λάβουμε.  Θα ήθελα να πω και κάτι άλλο ως προς αυτό.  Συζητάμε για τα οικονομικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Συχνά έχει να κάνει με τις συζητήσεις που θα έχουμε τις επόμενες εβδομάδες στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αυτό σε ότι αφορά τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης - μια πιθανή αύξηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά ότι στο τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ορισμένοι υποστήριξαν ότι δεν μπορούμε να προβούμε σε αύξηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού σε τόσο δύσκολες στιγμές, αλλά είναι πεποίθησή μου ότι πρέπει να αυξήσουμε τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε στιγμές κρίσης, πρέπει να επενδύσουμε στους τομείς αυτούς που προσφέρουν προοπτική για το μέλλον. Αυτή είναι η άποψη μου. Και πάλι είμαι πεπεισμένος ότι αυτός είναι ο δρόμος προς τα εμπρός και αυτό προϋποθέτει και τις απαραίτητες επενδύσεις στις χώρες των Βαλκανίων.

Σχετικά με το casus belli και το Κυπριακό, γνωρίζετε ότι η Ελλάδα ξεκίνησε μια ειλικρινή και αξιόπιστη πορεία στενής συνεργασίας με την Τουρκία. Αυτή είναι μια πολιτική που και πάλι ξεκίνησε το 1999, η πολιτική προσέγγισης - τότε που είπαμε «ναι, υπάρχουν προβλήματα μεταξύ των δύο χωρών, προσπαθούμε εδώ και πολλά χρόνια να βρούμε λύσεις, αλλά δεν έχουμε επιτύχει».  Ας δοκιμάσουμε λοιπόν μια διαφορετική προσέγγιση με το να επικεντρωθούμε καταρχάς στους τομείς εκείνους στους οποίους έχουμε κοινά ενδιαφέροντα για να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας. Ίσως με αυτόν τον τρόπο να δημιουργήσουμε και την απαραίτητη ατμόσφαιρα αμοιβαίας εμπιστοσύνης ώστε να αντιμετωπίσουμε τα πιο δύσκολα ζητήματα.  Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο προχωράμε και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούμε. Αλλά και πάλι χρειάζονται λόγια ειλικρίνειας.  Υπάρχουν πράγματα που είναι πιο ανησυχητικά. Έχουμε προβλήματα, για παράδειγμα το casus belli.  Έχουμε μια χώρα, την Τουρκία, που φιλοδοξεί να γίνει κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η υποψήφια προς ένταξη χώρα απειλεί ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με casus belli, σε περίπτωση που το κράτος-μέλος αυτό ασκήσει το δικαίωμα που έχει σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας.  Επομένως, αυτή είναι η πραγματικότητα.  Πρέπει να τη δούμε πολύ καθαρά. Δεν είναι συμβατή με τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ίδιο ισχύει και για τις συνομιλίες για το Κυπριακό.  Και πάλι ας είμαστε σαφείς.  Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας.  Έχουμε ένα ζήτημα εδώ, το Κυπριακό ζήτημα που είναι το αποτέλεσμα στρατιωτικής εισβολής και κατοχής. Ας μην το ξεχνάμε αυτό.  Γνωρίζω ότι δεν είναι καλό να το συζητάμε και δεν είναι καλό να το ακούμε, ιδίως όταν έχει δημιουργηθεί αυτή η εντύπωση, ότι η Τουρκία είναι τόσο σημαντικός εταίρος.  Ναι, η Τουρκία είναι σημαντικός εταίρος. Δεν τίθεται καν ερώτημα.  Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε και τα πραγματικά γεγονότα. Δεν μπορούμε, μόνο και μόνο για να έχουμε καλές σχέσεις με έναν σημαντικό εταίρο, να ξεχάσουμε τις ίδιες μας τις αξίες. Η ύπαρξη κατοχικών δυνάμεων σε ένα ευρωπαϊκό κράτος μέλος είναι κατάφωρη παραβίαση των αξιών που αντιπροσωπεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση.  Και πάλι δεν θα πω ότι ερχόμαστε σε τροχιά σύγκρουσης.  Βλέπετε ότι υπάρχουν συνεχείς προσπάθειες. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτά τα ζητήματα είναι στο τραπέζι και ότι καλούμαστε να τα αντιμετωπίσουμε.

Όσον αφορά στις συνομιλίες του ΟΗΕ για την Κύπρο. Ας μιλήσουμε και πάλι για την Κύπρο με κάποια ειλικρίνεια. Όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν προβλήματα με αυτές τις συνομιλίες για την Κύπρο υπό την αιγίδα του ΟΗΕ από το γεγονός ότι στο τραπέζι υπάρχουν και πάλι θέσεις που μας θυμίζουν το παρελθόν, δηλαδή να ζητείται η εξίσωση των δύο κρατών στην Κύπρο και των δύο λαών.  Είμαστε της γνώμης, και ο Πρόεδρος Χριστόφιας είναι της γνώμης, ότι πρέπει να ξεπεράσουμε αυτές τις προσεγγίσεις και θα πρέπει να επικεντρωθούμε σε μια ομοσπονδία στην Κύπρο. Και πάλι, λόγια ειλικρίνειας, δεν πρόκειται για μια εύκολη κατάσταση στην Κύπρο.  Ελπίζουμε πραγματικά ότι μπορούμε να βρούμε τις αναγκαίες απαντήσεις και ότι και πάλι θα μπορούμε να είμαστε σαφείς και να μην ωραιοποιούμε την εικόνα.

Question (NTV – Turkey): Έχω δύο σύντομες ερωτήσεις. Η πρώτη αφορά στο θέμα του casus belli.  Εξ όσων γνωρίζω από την αξιολόγηση της απειλής από το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας της Τουρκίας, το ζήτημα δεν εγείρεται πια. Το βαθύτερο ερώτημά μου είναι τι χάνει η Τουρκία εάν δεν εκπληρώσει καμία από τις προϋποθέσεις, επειδή η κατάσταση δεν μπορεί να είναι χειρότερη σήμερα στις σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.

Ερώτηση (ΜΜΕ της ΠΓΔΜ): Θα ήθελα να κάνω μια ερώτηση σχετικά με το ζήτημα της ονομασίας.  Καταρχάς, ποια είναι η αντίδρασή σας στο Συμβούλιο τώρα που έχει ανανεωθεί η σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων; Μιλάτε για τον εποικοδομητικό ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή, ενώ συνεχίζετε να μπλοκάρετε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις εξαιτίας του ζητήματος της ονομασίας.  Πώς μπορείτε να το επιλύσετε αυτό και θα ήταν δυνατό η Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει έναν διαμεσολαβητικό ρόλο στο ζήτημα της ονομασίας, επειδή έχει αποδειχθεί ανεπιτυχής τα τελευταία 15 χρόνια. Το δεύτερο ερώτημά μου είναι εσείς, η ελληνική κυβέρνηση, βλέπετε να υπάρχει κίνδυνος για τη σταθερότητα της περιοχής εξαιτίας του ζητήματος της ονομασίας, επειδή η αλβανική εθνική ομάδα δεν είναι ικανοποιημένη με αυτή την τάξη πραγμάτων;

Ερώτηση (Reuters): Μας είπατε για την ιδέα μιας καταληκτικής ημερομηνίας για την ένταξη των χωρών των Βαλκανίων. Καταρχάς, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει και την Τουρκία; Θα πρέπει να υπάρξει καταληκτική ημερομηνία για την Τουρκία; Και επίσης, ποία πιστεύετε ότι θα είναι αυτή η καταληκτική ημερομηνία;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ:  Ας ξεκινήσουμε με την τελευταία, πολύ σαφή και ενδιαφέρουσα ερώτηση. Θα χαρούμε πολύ να δούμε όλες τις χώρες να εντάσσονται το συντομότερο δυνατόν, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Αυτή είναι η ειλικρινής επιθυμία της Ελλάδας. Είναι πεποίθησή μας ότι τα περισσότερα από τα εκκρεμή ζητήματα στην περιοχή μπορούν να επιλυθούν με μια σωστή, ορθή και επιδέξια διαδικασία ένταξης στην ΕΕ.  Ανέφερα την Ατζέντα 2014 ως πρωτοβουλία. Δήλωσα αμέσως ότι αυτή η πολιτική πρωτοβουλία για την ανάκτηση της χαμένης ορμής και του νέου δυναμισμού όσον αφορά τη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ για τις χώρες των Βαλκανίων, επειδή είχαμε την ερώτηση ότι η ευνοϊκή συγκυρία που είχε δημιουργηθεί το 2003 με την ατζέντα της Θεσσαλονίκης χάθηκε, εξαφανίσθηκε.  Το 2014 είναι μια συμβολική ημερομηνία, η 100η επέτειος από την κήρυξη του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.  Συζητήσαμε για την κοινή γνώμη και πώς μπορούμε να πείσουμε την κοινή γνώμη και σε κάποια κράτη μέλη σχετικά με την ορθότητα της περαιτέρω διεύρυνσης της ΕΕ, άρα πρέπει να είμαστε πιο επιδέξιοι και να χρησιμοποιούμε συμβολισμούς για να θυμίζουμε στους πολίτες τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση: ένα πραγματικό και πολύ επιτυχημένο ειρηνευτικό εγχείρημα.  Το 2014 χρησιμεύει ως σύμβολο για την επανέναρξη της διαδικασίας, για να κατακτήσουμε αυτό το νέο δυναμισμό, αυτή τη νέα ώθηση . Μπορώ να μας φανταστώ να χρησιμοποιούμε και κάποια άλλη συμβολική ημερομηνία, όπως το 2018, την επέτειο από το τέλος του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ως καταληκτική ημερομηνία για την ένταξη των δυτικών Βαλκανίων. Αλλά και πάλι, οι καταληκτικές ημερομηνίες είναι κάτι χρήσιμο αλλά δε θα πρέπει να δίνουμε υπερβολική έμφαση σε τόσο συγκεκριμένες ημερομηνίες ώστε να μη δημιουργήσουμε πολλές προσδοκίες και υπάρξουν μεγάλες απογοητεύσεις εάν δεν πετύχουμε τις ημερομηνίες αυτές. Για μας το πιο σημαντικό πράγμα είναι η επανέναρξη της διαδικασίας σε πραγματικούς, σοβαρούς όρους.

Και πάλι, για το θέμα του casus belli. Χαίρομαι που μαθαίνω ότι το casus belli δεν είναι πια στην ατζέντα, στην πολιτική της Τουρκίας για την ασφάλεια και αυτό ακούσαμε από ορισμένα τουρκικά ΜΜΕ. Αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα από την Τουρκία. Αντιθέτως, ακούμε επίσης ότι το casus belli εξακολουθεί να υπάρχει. Δεν θέλω να μπω σε τέτοιου είδους εικασίες, για κάτι που ίσως είναι είδηση ή ρεπορτάζ των ΜΜΕ. Το θέμα και πάλι είναι ότι ζούμε σε μια εποχή όπου ένα ζήτημα όπως το casus belli ενάντια σε κάποιο άλλο κράτος, ιδίως εφόσον κατευθύνεται προς ένα κράτος μέλος της ΕΕ και προέρχεται από ένα υποψήφιο προς ένταξη κράτος, είναι κάτι απαράδεκτο και φυσικά δεν θα έπρεπε να υφίσταται. Το πραγματικό μέλλον της Τουρκίας βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκεται στο ίδιο της το ευρωπαϊκό μέλλον. Αυτό θα θέλαμε να δούμε, την Τουρκία να πλησιάζει προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και να ενταχθεί πλήρως σε αυτή. Προς αυτό κατευθύνονται οι προσπάθειες της Ελλάδας και πάνω σε αυτό η Τουρκία σίγουρα θα τύχει της πλήρους στήριξης της Ελλάδας, εάν κατορθώσει να εκπληρώσει όλες τις απαιτούμενες υποχρεώσεις.

Όσον αφορά την ΠΓΔΜ, θέλω να επαναλάβω αυτό που είπε η κυβέρνησή μας από την αρχή, από τότε που αναλάβαμε καθήκοντα. Είπαμε δύο πολύ απλά πράγματα. Έχουμε την πολιτική βούληση, θέλουμε να δούμε επίλυση του ζητήματος της ονομασίας με τη γείτονα χώρα. Αυτή είναι η ειλικρινής μας επιθυμία. Και είπαμε με πολύ σαφείς όρους σε τι θα μοιάζει μια τέτοια επίλυση. Μιλάμε για ένα σύνθετο όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό και ένα όνομα το οποίο θα πρέπει να χρησιμοποιείται από όλους.

Δράττομαι εδώ της ευκαιρίας χωρίς, ελπίζω, να γίνομαι κουραστικός ώστε να προσπαθήσω να εξηγήσω με πολύ απλά λόγια γιατί πιστεύουμε ότι αυτή η πρόταση, αυτή η θέση που εκφράζεται από την Ελλάδα είναι πολύ σαφής και αντικειμενική.  Μιλάμε για μια γεωγραφική περιοχή, τη Μακεδονία, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας ανήκει στην Ελλάδα, ένα μικρό μέρος της οποίας ανήκει στη Βουλγαρία και άλλο ένα μικρό μέρος ανήκει στη σημερινή ΠΓΔΜ.  Αυτό που εμείς λέμε είναι ότι αυτή η πραγματικότητα, η γεωγραφική πραγματικότητα πρέπει να αποτυπώνεται στο όνομα που θα συμφωνηθεί. Επειδή δεν μπορούμε να δούμε και δεν μπορούμε να δεχθούμε ότι ένα μέρος της περιοχής ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί το σύνολο, με ό,τι συνέπειες μπορεί να σκεφθεί κάποιος ότι θα υπάρξουν στο μέλλον εάν αποδεχθούμε κάτι τέτοιο.

Ας συμφωνήσουμε λοιπόν σε μία ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό που να αποτυπώνει την πραγματικότητα αυτή. Και το δεύτερο μέρος της θέσης μας είναι ότι μόλις πετύχουμε αμοιβαία συμφωνία για την ονομασία, τότε είναι σαφές ότι η ονομασία αυτή πρέπει να χρησιμοποιείται από όλους, επειδή αν δεν έχουμε επιλύσει το ζήτημα αυτό, θα το αναβάλλουμε για το μέλλον.  Αυτή είναι μια πολύ απλή προσέγγιση και τολμώ να πω πολύ αντικειμενική και δίκαιη. Ακούμε κυρίως από εκπροσώπους της γειτονικής μας χώρας ότι μπλοκάρουμε την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ ή την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ. Δεν πρόκειται για μπλοκάρισμα. Καταρχάς, οι αποφάσεις και στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνονται με ομοφωνία. Καταρχάς, οι αποφάσεις και στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνονται με ομοφωνία. Δεν πρόκειται για αποφάσεις που λαμβάνονται αποκλειστικά από την Ελλάδα. Αυτό είναι κάτι που θα ήθελα να το τονίσω. Το δεύτερο σημείο που θέλω να τονίσω είναι ότι η Ελλάδα επιθυμεί, μπορεί και θα είναι ο καλύτερος και πιο αξιόπιστος εταίρος των Σκοπίων από τη στιγμή που θα ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ. Κι εδώ να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Η απόφαση να ξεκινήσουμε ενταξιακές διαπραγματεύσεις με μια υποψήφια χώρα είναι εύκολη, είναι μια πολιτική απόφαση. Οι δυσκολίες ξεκινούν μετά τη λήψη της απόφασης αυτής, όταν ξεκινούν οι πραγματικές διαπραγματεύσεις, όταν κάθε κράτος μέλος δείχνει το πραγματικό του πρόσωπο. Τότε μπαίνουν τα συμφέροντα πάνω στο τραπέζι. Και οι διαπραγματεύσεις θα είναι πολύ δύσκολες επειδή σε αυτή τη διεύρυνση μιλάμε και για την οικονομική κρίση. Αυτό σημαίνει ότι τα Σκόπια θα χρειαστούν έναν αξιόπιστο εταίρο σε αυτές τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Και σας εγγυώμαι ότι η Ελλάδα ως μέρος αυτής της περιοχής θα είναι και μπορεί να είναι αυτός ο γνήσιος και αξιόπιστος εταίρος για τα Σκόπια. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο λέμε «ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα τα πράγματα, ας βρούμε πρώτα τις απαραίτητες λύσεις για όλα τα ερωτήματα που έχουμε, ώστε να προχωρήσουμε από κοινού, ως εταίροι, μαζί σε αυτή την πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό είναι επίσης και ένα μήνυμα προς την κοινή γνώμη των Σκοπίων, προς τη γειτονική μας χώρα. Η Ελλάδα δεν είναι ο εχθρός, όπως παρουσιάζεται από μερικούς. Η Ελλάδα είναι φίλη. Η Ελλάδα νοιάζεται και θα είναι ο γνήσιος εταίρος για τους γείτονές μας με την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Καλούμε και απευθύνουμε πρόσκληση προς την πολιτική ηγεσία της γειτονικής μας χώρας να έρθει με ειλικρινή, ανοιχτή και εποικοδομητική στάση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, για να πετύχουμε μια συμφωνία πάνω σε αυτό το ζήτημα. Ανέφερα τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΟΗΕ, γιατί για εμάς είναι σαφές, αυτός είναι και ο μοναδικός δρόμος. Δεν πιστεύω ότι χρειάζεται οποιοδήποτε άλλο είδος διαμεσολαβητικών προσπαθειών. Έχουμε μια πολύ αξιόπιστη διαδικασία υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και έχουμε επίσης καθιερώσει απευθείας επαφές μεταξύ των κυβερνήσεών μας στο επίπεδο των δύο πρωθυπουργών ώστε να βρούμε μια αμοιβαία αποδεκτή λύση από την οποία όλοι να βγουν κερδισμένοι, όχι μόνο οι δύο ενδιαφερόμενες χώρες αλλά και ολόκληρη η περιοχή των Βαλκανίων.

Ερώτηση (Συμβούλιο της Ευρώπης): Ο Υπουργός ανέφερε την ιδέα διεξαγωγής μιας Συνόδου Κορυφής ΕΕ-Τουρκίας με στόχο να επαναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση τη δέσμευσή της προς τη διαδικασία εφόσον η Τουρκία εκπληρώσει τους α, β, γ και δ όρους. Αυτό ακριβώς είναι και το μήνυμα που προωθούμε σε κάθε συνάντηση του Συμβουλίου Σύνδεσης, σε κάθε συνάντηση για πολιτικό διάλογο, διακυβερνητική διάσκεψη και για τα συμπεράσματα του Συμβουλίου. Γιατί πιστεύετε ότι το να λέμε το ίδιο πράγμα με διαφορετική μορφή θα αλλάξει ριζικά την κατάσταση;

Ερώτηση (Αυστριακή Αντιπροσωπεία): Πιστεύετε ότι μέχρι το 2014 το Κόσοβο θα είναι σε θέση να προσκληθεί στη Σύνοδο της Θεσσαλονίκης;

Ερώτηση (Rosa Balfour, EPC): Καταρχάς, θα ήθελα να εκφράσω την εκτίμησή μου για την ανάλυση, τη φυσική ανάλυση των θέσεων των κρατών μελών. Όπως αναφέρατε υπάρχουν πολλά προβλήματα στην περιοχή που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδιοπομπαίοι τράγοι για τα δικά μας προβλήματα. Σας ευχαριστώ για αυτό. Θα ήθελα να συνεχίσω σχετικά με το ζήτημα της ονομασίας.  Νομίζω ότι η Ελλάδα είναι μέλος και κομμάτι της περιοχής, αλλά και μέλος της ΕΕ. Νομίζω ότι υπάρχουν αντιφάσεις στην τοποθέτηση.  Θα ήθελα απλά να τονίσω πόσο κακό κάνει αυτό στην περιοχή.  Αν κοιτάξετε τη δημοσκόπηση Gallup για την κοινή γνώμη των Βαλκανίων, στο ερώτημα «αντιλήψεις σχετικά με τους μεγαλύτερους υποστηρικτές και αντιπάλους της ένταξης των βαλκανικών χωρών στην ΕΕ» η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις των υποστηρικτών της ευρωπαϊκής ένταξης στο Βελιγράδι, αλλά σίγουρα όχι στα Τίρανα, στα Σκόπια ή στην Πρίστινα.  Θα ήθελα λοιπόν να κάνετε κάποιο σχόλιο πάνω σε αυτό. Δεύτερον, επειδή μιλήσατε για κίνητρα. Διεξάγεται ένας διάλογος στην Ένωση για τον τρόπο με τον οποίο θα διατηρηθεί η πρόοδος της διαδικασίας όταν θα έχει περάσει καιρός και θα έχουμε ήδη χρησιμοποιήσει ένα από τα καλύτερα κίνητρα για τους πολίτες των Βαλκανίων, ήτοι την απελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων. Υπάρχει κάποιο άλλο κίνητρο που πιθανώς μπορεί να δώσει η Ένωση, ίσως το 2014, για να διατηρηθεί η θετική συγκυρία;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ:  Σχετικά με την Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Τουρκίας. Σίγουρα δεν αντιλέγω, έχουν ειπωθεί πράγματα στο παρελθόν, έχουν επαναληφθεί και πάλι πιστεύω ότι είναι διαφορετικό να λέει κανείς «τώρα ήρθε η στιγμή της αλήθειας»: ας καθίσουμε όλοι μαζί και σε επίπεδο συνόδου κορυφής κι ας έχουμε μια φιλική συζήτηση. Πρόκειται για μια πολιτική συζήτηση στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο και πιστεύω ότι αυτό μπορεί και θα κάνει τη διαφορά.

Σε σχέση με το Κόσοβο – Η θέση μας ήταν πάντα ότι ζητήματα σαν αυτό του Κοσόβου πρέπει να επιλύονται, σίγουρα θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει τις δύσκολες καταστάσεις με τις οποίες ήρθαμε αντιμέτωποι τα προηγούμενα χρόνια στο Κόσοβο εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε αναλάβει έναν πιο δραστήριο ρόλο. Κάτι που βλέπουμε σιγά-σιγά να γίνεται τώρα. Αυτή είναι και πάλι η συμπεριφορά μας και η προσέγγισή μας, ότι ζητήματα ιδιαίτερα στην περιοχή των Βαλκανίων και ιδίως στο θέμα του Κοσόβου μπορούν να επιλυθούν με το σωστό τρόπο εάν χρησιμοποιήσουμε επιδέξια τη διαδικασία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πιστεύω ότι ο διάλογος που ξεκινά μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινα είναι ένα πρώτο, πολύ σημαντικό και πολύτιμο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση διαδραματίσει επιδέξια και δραστήρια το ρόλο της, τότε είμαι σίγουρος ότι θα έχει καλά αποτελέσματα και θα βγούμε από τη δύσκολη κατάσταση την οποία αντιμετωπίζουμε στην περιοχή.

Για την ΠΓΔΜ, επιτρέψτε μου να αναφέρω όσα είπα και παλαιότερα.  Αυτή είναι η προσέγγισή μας, η Ελλάδα να είναι πραγματικός φίλος και εταίρος των Σκοπίων στην πορεία τους προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτή είναι μια ειλικρινής προσέγγιση, μια ειλικρινής προσφορά και πιστεύω ότι μπορούμε να ακολουθήσουμε και να συμφωνήσουμε ως προς την προσέγγιση αυτή και έτσι θα έχουμε μπροστά μας ένα λαμπρό μέλλον να μοιραστούμε.

Όσον αφορά σε όσα είπατε για τις δημοσκοπήσεις σχετικά με τις αντιλήψεις της Ελλάδας και το τι συμβαίνει. Γνωρίζω πολύ καλά ότι ορισμένες φορές ακούγεται σαν αντίφαση, ίσως ακόμη και σαν ένα ελληνικό παράδοξο, ότι η Ελλάδα λέει «εγώ είμαι η κινητήρια δύναμη, ίσως και ο πρωταγωνιστής σε ότι αφορά την ενταξιακή πορεία της περιοχής των Βαλκανίων στην ΕΕ», αλλά η Ελλάδα θεωρείται ή εκλαμβάνεται ως μέρος των προβλημάτων όπως το ζήτημα της ονομασίας με τη γείτονά μας ή το Κόσοβο.  Η Ελλάδα ανήκει σε εκείνα τα κράτη τα οποία για λόγους αρχής και σεβασμού του διεθνούς δικαίου δεν έχουν αναγνωρίσει το Κόσοβο. Αλλά για μένα αυτό δεν αποτελεί καθόλου αντίφαση. Ιδίως σε ότι αφορά το Κόσοβο. Πιστεύω ότι ήμουν αρκετά σαφής και πάλι αυτή είναι η ειλικρινής προσέγγιση που προσφέρει η Ελλάδα. Σχετικά με το Κόσοβο, επιτρέψτε μου να σας πω ότι η εμπειρία μου δείχνει ότι η θέση της Ελλάδας καθιστά την Ελλάδα έναν πραγματικό, αξιόπιστο συνομιλητή και εταίρο και με τα δύο μέρη της διένεξης, και το Βελιγράδι και την Πρίστινα.  Πρώτη φορά που είχα την εμπειρία αυτή ήταν όταν επισκέφθηκα την περιοχή στην Πρίστινα για πρώτη φορά το προηγούμενο καλοκαίρι, λίγες ημέρες προτού εκδοθεί η γνωμοδότηση του ΔΠΔ και υπήρχε ειλικρινής αίσθηση ότι η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει και θα συνεχίσει να συμβάλλει στη σταθερότητα της περιοχής. Και όταν ακούω για την αντίληψη της κοινής γνώμης, ότι είναι κάπως αρνητική για την Ελλάδα, το λαμβάνω ιδιαίτερα υπόψη μου και αναγνωρίζω ότι στην κοινή γνώμη είναι σίγουρα απαραίτητο να κάνουμε κάτι παραπάνω αλλά και πάλι η έκκλησή μου στην ηγεσία των Σκοπίων είναι η εξής: μην προσπαθείτε να πλάθετε αρνητική εικόνα για την Ελλάδα. Επικεντρωθείτε στις θετικές πτυχές, σας παρακαλώ επικεντρωθείτε σε όσα έχουμε δείξει τον τελευταίο χρόνο, αυτή την ειλικρινή προσπάθεια για την επίτευξη συμφωνίας.

Θα σας πω αυτό που είπα παλιότερα ενώπιον του ελληνικού Κοινοβουλίου σε μια συζήτηση για τη γειτονική μας χώρα. Ήταν τότε που πάλι είχαμε ακούσει κάποιες επιθετικές δηλώσεις από αξιωματούχους των Σκοπίων και δυστυχώς τις ακούμε επανειλημμένα. Είπα ότι πιστεύω σε αυτό και αυτό αποτελεί και την πολιτική με την οποία θα συνεχίσω, εάν μου δοθεί η ευκαιρία να συνεχίσω. Είπα – και συγχωρέστε τις λέξεις που επιλέγω, ίσως ακούγονται κάπως επιθετικές στο αγγλικό κείμενο – αλλά είπα : «αν ακούσω τα Σκόπια να μας «γαβγίσουν» μια φορά, θα ανοίξω τις αγκάλες μου και θα τείνω χείρα φιλίας δύο φορές». Αυτή είναι η προσέγγισή μας. Πιστεύουμε στην εξεύρεση λύσης και ελπίζουμε ότι αυτό θα ακούσουμε και από τους φίλους μας στα Σκόπια.

Και πάλι ευχαριστώ πολύ.